ESKİ Genel Kurulu’nda Altyapı ve Bütçe Düellosu: AK Parti’den Sert Eleştiriler ve "Ret" Oyu!

Eskişehir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (ESKİ) Genel Kurulu’nun 2025 Yılı Faaliyet Raporu ve Kesin Hesap görüşmeleri, mecliste iktidar ve muhalefet grupları arasında çok sert tartışmalara sahne oldu. Stratejik plandaki altyapı hedeflerinin gerisinde kalınmasını, yağmur suyu baskınlarını ve belediyeler arasındaki borç krizini gündeme taşıyan AK Parti grubu kesin hesaba "ret" oyu verirken; CHP grubu yüksek maliyet ve enflasyon baskısına rağmen hizmetlerin kesintisiz sürdüğünü savundu. Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce ise gelir kalemlerindeki çelişkilere yönelik resmi soruşturma başlatıldığını açıkladı.

"Hedef 50 Kilometre, Yapılan 7 Kilometre": Mihalgazi Belediye Başkanı Zeynep Güneş'ten ESKİ'ye Yağmur Suyu Tepkisi

"Hedeflerin Sapması Başarı Değil, Kaynak Planlamasında Dengesizliktir"

AK Parti grubu adına söz alan Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Meclis Üyesi Mehmet Bilen, ESKİ’nin 2025-2029 stratejik planındaki performans göstergelerini sert sözlerle eleştirdi. Kurumun toplam personel sayısının 1.106’ya ulaştığını ancak altyapı yatırımlarının yerinde saydığını belirten Bilen, çarpıcı veriler paylaştı:

"Temizliği tamamlanan yağmur suyu hattında 50 kilometre hedeflenirken sadece 7.10 kilometre yapıldı. 20 bin adet yağmur suyu ızgara temizliği hedeflendi, 10 bin 454 adette kalındı. İçme suyu havzaları koruma planı hazırlama oranı sıfır, online erişilebilir sayaç üretim hedefi 25 bin iken gerçekleşme sadece 2 bin adet! 84 performans göstergesinin 34’ünde ise hedefin çok üstünde gerçekleşme var. Hedefin çok üstünde çıkmak bir başarı değildir; kaynakların oraya yığılıp, asıl yapılması gereken işlerin az yapılması ya da hiç yapılmaması demektir."

Eskişehir’in kronikleşen altyapı sorununa da değinen Bilen, "1958 yılında açılan sulama kanalları olmasaydı bu şehrin yağmuru, atık suyu nereye akacaktı? Şehir merkezindeki rögarlar hem genişletilmeli hem temizlenmelidir. Bu yüzyılda artık Eskişehir halkı musluktan akan suyu içebilmelidir" diyerek arıtma tesislerinin yenilenmesi çağrısında bulundu.

İlçe Belediye Başkanları Sordu: "2026’ya Sarkan İşler Hangi Mahallelerde?"

Mihalgazi Belediye Başkanı Zeynep Güneş de faaliyet raporundaki yağmur suyu hattı ve ızgara temizliği yetersizliklerini kürsüye taşıdı. Yüklenici firmanın taahhüt ettiği işleri süresinde bitiremediğini ifade eden Güneş, "2026 yılına sarkan işler hangi ilçelerde, hangi mahallelerde ve kaç adet sayaç üzerinden devam etmektedir? Bunun halka açıklanması gerekiyor" dedi. Öte yandan su kayıp-kaçak oranının %24.84’te tutulmasını bir başarı olarak gördüğünü belirterek kurumu tebrik eden Güneş, biyogaz elektrik sisteminin 2 ay devre dışı kalmasının da gerekçelerinin araştırılmasını istedi.

Kırsal ilçelerdeki koordinasyonsuzluğa dikkat çeken Sarıcakaya Belediye Başkanı ve AK Parti Grup Başkanvekili Ahmet Dönmez ise, ESKİ'nin kırsalda altyapı çalışması yaptıktan sonra üstyapıyı (asfalt ve kilit taş) ilçe belediyelerinin üstüne bıraktığını söyleyerek bu durumun standart bir kurala bağlanmasını talep etti. Dönmez ayrıca, su sayaç değişimlerinde vatandaştan ücret alınmasını eleştirerek özel dağıtım şirketlerinin bile bu maliyeti aboneye yansıtmadığını öne sürdü.

CHP Savundu: "Altyapı Görünmez Ama Hat Çalışmazsa Hayat Durur"

Eleştirilere karşı ESKİ bütçesini ve faaliyetlerini savunan CHP Meclis Üyesi Vural Yörük, altyapı hizmetlerinin nankör bir iş olduğunu ve yerin altında kaldığı için görünmediğini ifade etti. Gece gündüz çalışan saha personelinin emeğine saygı duyulması gerektiğini belirten Yörük, şu savunmayı yaptı:

"Enerji maliyetlerinin tavan yaptığı, tüm teknik ekipmanların dövize bağlı olduğu ve yüksek enflasyonun bütçeleri erittiği bu ekonomik kriz ortamında, ESKİ’nin merkez ve kırsalda sistemi kesintisiz çalıştırması devasa bir başarıdır. Hat çalışmazsa hayat durur. Araç kiralama eleştiriliyor ancak tasarruf tedbirleri nedeniyle kamu kurumlarının araç satın alması kısıtlı. Kiralama modeli, bakım ve işletme maliyetleri açısından şu an en mantıklı ve sürdürülebilir yoldur."

Milyonluk "Yağmur Suyu Bedeli" Krizi: Belediyeler Birbirine Borçlu!

Genel Kurul’da ilçe belediyeleri ile Büyükşehir ve ESKİ arasındaki mali uyuşmazlıklar da tek tek deşifre edildi. İlçe belediyelerinin ESKİ’ye olan "yağmur suyu bertaraf bedeli" borçları meclis tutanaklarına şu rakamlarla yansıdı:

• Odunpazarı Belediyesi: 41 Milyon TL

• Tepebaşı Belediyesi: 26 Milyon TL (2.8 Milyon TL'lik kısmı ödendi)

• Mahmudiye Belediyesi: 1 Milyon 829 Bin TL

• Seyitgazi Belediyesi: 300 Bin TL

AK Parti sıraları, Odunpazarı Belediyesi’nin borcu sürekli inkar ettiğini ve konuyu mahkemeye taşıdığını iddia ederken; ESKİ Genel Müdür Vekili Niyazi Solak, kurumlar arası mahsuplaşma ve alacak-borç süreçlerinin hukuksal ve idari olarak devam ettiğini belirtti. Solak ayrıca, artan enerji giderlerine karşı arıtma tesislerinde güneş enerjisi (GES) ve biyogaz yatırımlarına ağırlık verdiklerini söyledi.

Başkan Ayşe Ünlüce: "Tarifelerdeki Çelişkiler İçin Muhakkik Görevlendirdik, Soruşturma Sürüyor"

Meclisteki bütçe, borçlanma ve tutarsızlık iddiaları üzerine son sözü Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce aldı. Kurumda şeffaflık ve denetim mekanizmalarını sonuna kadar çalıştırdıklarını belirten Ünlüce, ESKİ bünyesinde bir soruşturma süreci başlatıldığının müjdesini meclis kürsüsünden verdi:

"ESKİ içindeki tarifeler ve bazı gelir kalemleriyle ilgili ortaya çıkan çelişkilerin ve iddiaların incelenmesi amacıyla resmi soruşturma sürecini başlattık. Konuyla ilgili deneyimli bir muhakkik (soruşturmacı) görevlendirildi. İnceleme ve raporlama süreçleri tamamlandığında, çıkan sonuçları tüm şeffaflığıyla kamuoyuyla paylaşacağız. ESKİ, belediyemizle entegre ve Sayıştay denetimine açık bir kurumdur. Ekiplerimiz en zor şartlarda bile fedakarca çalışmaya devam ediyor."

Konuşmaların ardından yapılan oylamada, AK Parti grubunun bütçe kalemlerindeki sapmalar, yüksek borçlanma ve yatırım iptalleri gerekçesiyle verdiği "Ret" oyuna karşılık; CHP grubunun "Kabul" oylarıyla ESKİ’nin 2025 yılı kesin hesabı ve faaliyet raporu oy çokluğuyla kabul edildi.